Pollution Essays In Telugu

On By In 1


1.0 INTRODUCTION 1.1 Back Ground HPCL is a Government of India Enterprise with a Navratna Status, and a Forbes 2000 and Global Fortune 500 company. It had originally been incorporated as a company under the Indian Companies Act 1913. It is listed on the Bombay Stock exchange (BSE) and National Stock Exchange (NSE), India. HPCL continually invests in innovative technologies to enhance the effectiveness of employees and bring qualitative changes in service. Business Process Re-Engineering exercise, creation of Strategic Business Units, ERP implementation, Organizational Transformation, Balanced Score Card, Competency Mapping, benchmarking of refineries and terminals for product specifications, ISO certification of Refineries and Supply Chain Management are some of the initiatives that broke new grounds. M/s. HPCL has appointed SV Enviro Labs & Consultants, Visakhapatnam for preparation of EIA/RA Reports for proposed project in order to seek Environmental Clearance. SV Enviro Labs & Consultants is a QCI-NABET accredited EIA consultancy organization for “Isolated storage & handling of Hazardous Chemicals. 1.2 Structure of EIA Report The EIA report has been prepared and aligned as per “Generic Structure of EIA/EMP/RA Report” required by the MoEF, Govt. of India as per the general condition stipulated in the EIA notification. The salient features of the report have been projected by identifying the environmental and ecological stressors. The impact assessment has been presented by making compliance with the threshold limit of the environmental and ecological stressors and other norms available through government or non-government agencies. The Environmental Impact Assessment Documentation has been prepared in terms of EIA notification of the MoEF dated 14-9-2006, as amended on 1st Dec 2009, 4th April 2011 for seeking Environmental Clearance for M/s Hindustan Petroleum Corporation Limited, Construction of new LPG Bottling Plant situated at Sy. No: 744/1/2,744/1/4,744/1/3,744/14 & 744, Kamalapur (V&M), Karimnagar District, Telangana falling under category “B”. 1.3 Project Proposal HPCL, Karimnagar proposes to establish new LPG plant for bottling and storage facilities at Sy. No: 744/1/2,744/1/4,744/1/3,744/14 & 744, Kamalapur (V&M), Karimnagar District, Telangana District and storage capacity is 3 x 300 MT Mounded Storage Vessels, Bottling capacity is 60,000 MTPA. The LPG bottling plant will be operated in two shifts /day and 300 days/year to achieve the targeted production by making use of facilities listed 1.4 Project Location The proposed LPG Bottling plant of HPCL is located at 744/1/2,744/1/4,744/1/3,744/14 & 744, Kamalapur (V&M), Karimnagar District, Telangana District. The bottling plant is spread over an area of 26.69 acres of land. Geographically, the plant is at latitude 18°11'24.08"N; longitude 79°32'13.47"E; at an altitude of about 4m above mean sea level. Uppal Railway Station around 5.0 KMs from the proposed LPG Bottling Plant. 2.0 EXECUTIVE SUMMARY The Executive Summary covers the following chapters in brief: 1. Project Description 2. Description of Environment & Identification of Impacts and Mitigation Measures 3. Significance &Project Benefits 4. Environmental Management Plan 2.1 Project Description Goal and Objectives: The Goal of the project is to attain rural penetration of HPCL bottled LPG Cylinders in the State of Telangana in a Safe & Environmental friendly way, and the objectives to attain this goal would be construction & operation of 3x300 MT Mounded Storage Vessels, Bottling Capacity of 60,000MTPA LPG Cylinders by following all applicable Safety & Environmental Regulations prevailing in the Region. Proposed Facilities The salient features of the project proposed to construct 3x300 MT Mounded Storage Vessels, Bottling Capacity of 60,000MTPA LPG Cylinders in an area of 26.69 Acres is as follows: Table: Proposed Infrastructure at M/s LPG Bottling Plant - Karimnagar Sr.No. DESCRIPTION SIZE(M x M) 1 Filled Cylinder Storage shed 40 m x 25m 2 Bulk T/T Unloading Gantry (6 bays + 2 future) 36 m x 16m 3 Empty cylinder cum filling shed 85m x 40m 4 Valve Changing shed 25 m x 20m 5 Pressure Testing shed 40 m x 25m 6A Weigh bridge cabin 4m x 42 6B Weigh bridge 12 m x 3m 7 LPG mound (3 x 300MT) 50m x 35m 8A Gate cabin 3m x 3m 8B Gate cabin 6m x 4m 9 Office Building with control room 30m x 12m 10 Amenity Block 30 m x 10m 11 DG Shed 12 m x 10m 12 Fire water tank (2 Nos) – 3500M3 each Ǿ18m x 14m 13 Air comp. House 15 m x 10m 14 MCC Room 22m x 10m 15 Ware House 20 m x 10m 16 Fire water pump house 40 m x 10m 17 Invoice room 15m x 5m 18 Service water tank with pump shed Ǿ2.4m x 3.5m 19 LPG Pump & Compressor House 25m x 8m 20 Cylinder unloading platform 25m x 10m 21 Cylinder loading platform 25m x 10m 22A Connecting platform 3m x 32m 22B Connecting platform 3m x 32m 22C Connecting platform 3 m x 17m 22D Connecting platform 3m x 16m 23 Drivers Amenity 20m x 5m 24 Visitors parking and two wheeler parking 20m x 5m 25 Employee car parking 20m x 5m 26 Flood light tower 8 Nos 27 Watch tower 8 Nos 28 T/T Parking area - 29 - 10m x 10m 30 Maintenance Room 10m x 5m 31 Diesel unloading tank area (16 KL UG) 13m x 16m 32 Effluent Treatment Plant 18m x 7m 33 HT Yard (4 Pole) 3m x 3m 34 Cylinder counting platform 7m x 1.2m  Fire Fighting System is consisting of Automatic sprinkler system provided in all LPG handling areas/sheds covered with network of hydrants & monitors as per requirement of OISD-144  Hydrant network as above shall further be extended for Storage vessels area.  Ring Main Hydrants are provided with Fire Hydrants & Monitors at strategic locations as per OISD-144 2.2 Description of Environment & Identification of Anticipated Impacts Description of baseline environmental status and the impact on the existing environment after construction and operation of the proposed project have been detailed with respect to the following components of the environment. The existing status of important environmental components and impact of project activities on them is summarized below. Land Environment: The proposed Mounded bullets shall be installed in an area of 26.69Acres. Hence there is no change in land use pattern. The following prominent land use classes have been observed in the study area (10km radius): S.No LU/LC class Area in hectare 1 Rivers & Streams 8640.8 2 Industrial 1440.9 3 Residential 8882.6 4 Water Body 142.5 5 Cultivation 11336.4 6 Plantation 242.2 7 Open Scrub 616.3 8 Others 98.3 Total 34100 There is no solid and hazardous waste generation due to the proposed project and consequently any adverse impact on land is not envisaged. Thus, there will be no change in the soil characteristics, land use pattern and landscape due to the construction & operation of the proposed facilities. To characterize the nature of soil, samples from four locations in different directions within the study area were collected and characterized. The pH of the soil is an important property; vegetation cannot grow in low and high pH value soils. The normal range of pH in the soils is 6.0 to 8.5. These soils are called as normal to saline soils. Most of the essential nutrients like N, P, K, Cl and SO4 are available for plants at the neutral pH except for Fe, Mn and Al (not mentioned in the table) which are available at low pH range. The soils having pH below 7 are considered to be acidic from the practical standpoint, those with pH less than 5.5 and which respond to liming may be considered to qualify to be designated as acid soils. On the basis of pH measurements, the degree of soil acidity may be indicated. The pH values in the study area are varying from 6.69 to 7.84 indicating that the soils are neutral in nature. Air Environment: Existing Ambient Air Quality The baseline ambient air quality status in the study area is characterized using the following sources of data:  Ambient air quality monitoring at eight sampling locations within the study area.  Meteorological data collected during the study period To evaluate the baseline ambient air quality status, one season data was generated at eight locations in and around the bottling plant including residential & rural area for a period of three months from January’ 2016 to March’ 2016. During the monitoring period the concentration of air pollutants namely PM10, PM2.5, SO2, NOx, VOCs, Methane & Non-methane Hydrocarbon in ambient were measured. The highlights of the results are as below: Summary of Analysis of Ambient Air Quality in the Study Area Parameter PM10(µg/m3) PM2.5(µg/m3) SO2(µg/m3) NOx(µg/m3) Monitoring Station No.of samples Maximum Minimum Mean 98th percentile No.of samples Maximum Minimum Mean 98th percentile No.of samples Maximum Minimum Mean 98th percentile No.of samples Maximum Minimum Mean 98th percentile A1 26 78.4 59.2 67.1 75.4 26 39.8 30.1 34.1 38.3 26 12.0 9.1 10.3 11.6 26 21.1 16.0 18.1 20.3 A2 26 66.4 54.2 60.4 66.1 26 29.3 23.9 26.6 29.1 26 10.2 8.3 9.3 10.1 26 16.3 13.3 14.8 16.2 A3 26 77.1 59.4 67.4 75.1 26 36.9 28.4 32.2 35.9 26 11.9 9.1 10.4 11.6 26 20.6 15.9 18.0 20.1 A4 26 67.1 55.2 60.2 66.7 26 32.6 26.8 29.2 32.4 26 10.3 8.5 9.3 10.3 26 14.8 12.2 13.3 14.7 A5 26 77.1 51.8 65.4 74.9 26 37.2 25.0 31.6 36.2 26 11.9 8.0 10.1 11.5 26 20.5 13.7 17.4 19.9 A6 26 67.5 47.2 58.3 67.4 26 32.6 22.8 28.2 32.6 26 10.4 7.3 9.0 10.4 26 18.1 12.7 15.6 18.1 A7 26 72.3 57.3 63.2 72.2 26 35.6 28.2 31.1 35.6 26 11.1 8.8 9.7 11.1 26 19.6 15.5 17.1 19.6 A8 26 76.2 51.5 61.7 73.2 26 35.8 24.2 29.0 34.3 26 11.7 7.9 9.5 11.3 26 20.7 14.0 16.8 19.9 NAAQS 100(µg/m3) 60(µg/m3) 80(µg/m3) 80(µg/m3) Note: 1. Carbon Monoxide values over entire study area ranged between 0.62 mg/m3 to 0.91 mg/m3 with a mean of 0.76 mg/m3 2. Hydrocarbons as Methane (mg/m3) and Non Methane Hydrocarbons (mg/m3) were monitored & analyzed at all locations and was found having an overall mean of 1.38ppm and 0.49 ppm respectively. From the monitoring results, it may be concluded that the concentration of the air pollutants, as stated above, are well within the limits specified under NAAQS for industrial, rural and residential areas. Source of Air Pollution: Operation of the bottling plant involves only storage and handling of LPG which does not lead to process specific emission of air pollutants into atmosphere. The entire operation of receipt, storage and filling in cylinders is carried out under closed circuit and leak proof system so as to restrict any emission of hydrocarbon vapours into the atmosphere. However, intermittent sources of air pollutants are limited to DG Sets and fire Water pumps which are operated only in case of power failure during working hours and during mock fire drills only (once in a month) respectively. Hence, installation of proposed Mounded Bullets shall not impart any adverse impact on existing air environment. Noise Environment Noise monitoring was conducted at 08 locations within the study area, representing industrial, rural and residential areas. It is found that Maximum Lday and Lnight was observed to be 67.3 at N2 and Maximum and Lnight was 55.0 dB(A) at N3. The minimum Lday was found to be 48.9 dB(A) was measured at N5 and minimum Lnight was 41.4 observed at N7. All the results observed where within the specified CPCB Standards. The variation in the noise level may be attributed to the movement of vehicles on the surrounding local roads adjacent to the plant. A little increase in the noise level during construction phase has been envisaged. The duration of construction activities shall be restricted 8 to 12 hours only with maximum incremental noise level equivalent to 10 dB(A) which will correspond to 3 to 4 dB(A) during day and night. There will be no additional noise generation during operation phase. Hence, impact on the noise quality shall be practically insignificant due to proposed project activities. Water Environment: To evaluate the existing water quality, 08nos of ground water and 08nos of surface water samples were collected from different locations around the bottling plant and characterized for relevant parameters. Surface water quality results are summarized below: • pH of the surface water collected was neutral with pH ranging from 6.85 – 7.36 • TDS was found to be 398 - 1265 mg/l. The tolerance limit of 1,500 mg/l as per IS:2296 • Total hardness was found to be 258 – 558 mg/l. • Presence of Nitrate was recorded as 3.1 – 7.9 mg/l. • DO was observed as 5.9 – 6.2 mg/l . • Total coliform in water was 235 - 2045 MPN/100ml. The likely source of bacteriological contamination was due to the proximity to residential area • All the heavy metals were found to be within below detectable limits. Summary of Groundwater quality: • The pH limit fixed for drinking water samples as per IS:10500 is 6.5 to 8.5 beyond this range the water will affect the mucus membrane and or water supply system. During the study period, the pH of the groundwater was found varying between 6.91 and 7.56. The pH values for all the samples collected in the study area during study period were found to be within the desirable limits. • The permissible limit for total dissolved solids as per IS:10500 is 2000 milligrams per litre (mg/l), beyond this palatability decreases and may cause gastro-intestinal irritation. In groundwater samples collected from the study area, the total dissolved solids (TDS) were found to be varying between 425 mg/l and 814 mg/l. The TDS of all the samples were below the desirable limit. • The permissible limit for Chloride is 1000 mg/l as per IS:10500 beyond this limit taste, corrosion and palatability are affected. The Chloride levels in the groundwater samples collected in the study area were ranging from 116 - 238 mg/l. • The permissible limit as per IS:10500 for hardness is 600 mg/l beyond this limit encrustation in water supply structure and adverse effects on domestic use will be observed. In the groundwater samples collected from the study area, the hardness was found to be varying from 202 mg/l to 496 mg/l. • Fluoride is the other important parameter, which has the permissible limit of 1.5 mg/l. However, the optimum content of fluoride in the drinking water is 0.6 to 1.5 mg/l. If the fluoride content is less than 0.6 mg/l it causes dental caries. If it is above 1.5 mg/l it causes staining of tooth enamel, higher concentration in range of 3-10 mg/l causes fluorosis. In the groundwater samples of study area the fluoride values were found to be within a range of 0.39 mg/l to 0.74 mg/l. All the heavy metals in all samples were found to be below the permissible limits. The characteristics of the samples collected within the study area were found well within the permissible limits of Drinking water standards(IS 10500). Water Consumption: The project proposal is only for installation of 3 x 300MT Mounded storage vessels. The water consumption due to the proposed project shall be 4.0 KLD for domestic purpose and 6.0 KLD for Process. Waste water Generation: The quantity of waste water generation under normal operation of the plant is 5.2 KLD. sanitary waste water is being disposed off through septic tanks to soak pits and rest of the non-sanitary waste water (due to mock drill, once in a month) will be treated and then discharge into the drains. Biological Environment: The proposed facilities shall be installed in the vacant land available within the premises of bottling plant. There is no point and non-point source of emission or discharge of pollutants hence, no adverse impact on the biological environment is envisaged due to the proposed project activities and operation. Moreover, a considerable area of the plant has already been brought under green belt which provides food and habitat for birds and smaller mammalian species. Thus, significant positive impact on fauna is foreseen. Socio-Economic Environment: The development due to proposed project will have temporary impacts on local socio-economic condition of the people residing in the area. The construction of Mounded Bullets would provide temporary employment, which may consist of locals too. This would improve the socio-economic condition of the local population. The operation of the proposed project would result in positive impacts such as industrial and economic development and generation of indirect employment opportunity 2.3 Analysis of Alternative (Technology & Site) HPCL has mastered the art and technology for installation of Mounded storage Vessels. The LPG department of marketing division of HPCL has earned a good credential of Mounded storage vessels. The technology adopted by HPCL for installation of Mounded storage vessel for storage of LPG is a fail-safe technology and as such no alternative technology was considered for providing such facilities. Since, the proposed bullets will be within available site hence, alternate site selection is not relevant. 2.4 Environmental Monitoring Programme A monitoring schedule with respect to Ambient Air Quality, waste water quality, Noise Quality prepared in consultation with Telangana Pollution Control Board (TPCB), shall be maintained. 2.5 Additional Studies No additional study is required for the proposed project. Salient features of the studies are as under: Impact on local infrastructure such as road network etc Transport requirements will arise during the construction phase due to the movement of both the personnel and materials. The proposed site is well connected to the roads. Compensation package for the people affected by the proposed project: The installation of 03 nos. of Mounded Storage Vessels for storage of bulk LPG shall be carried out at Haldia. The nearest village to the proposed site is Pangidipalli Village. The major occupations of population are industrial labor activities. The proposed facility does not envisage any displacement of population and no resettlement of population. Hence, the proposed project does not involve any issue with respect to Resettlement & rehabilitation and does not come under purview of RR Policy. Proposed plan to handle the socio-economic influence on local community: For installation of 03nos of mounded storage vessels, about 200 construction workers would be required. For unskilled jobs, it would be ensured that only local workers are engaged for carrying out construction jobs. This would impart positive impact on the socio-economic condition of the local area. For skilled jobs, only marginal number of workers is likely to be engaged. In view of the size of population residing within 5 km radius, no additional study is required to assess the impact of marginal number of workers coming from outside area. 2.6 Risk Analysis Risk Assessment for the proposed project has also been carried out and necessary safeguard measures have been discussed in chapter -7. The proposal is for installation of 3 x 300 MT Mounded Storage Vessels which is considered to be intrinsically safe. The installation of the Mounded storage vessels will not enhance the risk profile of the plant. 2.7 Significance & Project Benefits of the Project This project proposed to construct 3x300 MT Mounded Storage Vessels, Bottling Capacity of 60 TMTPA LPG Cylinders in an area of 26.69Acres. HPCL has only one LPG Plant in State of Telangana at Cherlapally in an industrial area located in Telangana – bottling capacity of 50000 cylinders per day. HPCL is meeting the demand through sharing filling capacity from other LPG Bottling plants/private bottlers. As per vision of Govt. of India LPG penetration has to be increased to 75% by addition of 5.5 crore new connections. HPCL shall release 1.37 crore LPG connections. It has approximately 33% of LPG connections and to meet the increasing demand HPCL proposes to construct new LPG bottling plant at 744/1/2, 744/1/4, 744/1/3, 744/14 & 744, Kamalapur (V & M), Karimanagar District, Telangana It is n

Last Update: 2016-05-31
Subject: General
Usage Frequency: 1
Reference: Anonymous
Warning: Contains invisible HTML formatting

eddu shailaja

మానవులకు, ఇతర జీవులకు హాని లేక ఇబ్బంది కలిగించు లేక ప్రకృతి సహజ పర్యావరణము (natural environment)ను కలుషితం చేయు రసాయనము (chemical)లు, నలుసు పదార్థము (particulate matter)లు, లేక జీవపదార్దము (biological material)లు వాతావరణము (atmosphere)లో కలియుట వాయు కాలుష్యము అనబడును.

వాతావరణం, ఒక సంక్లిష్టమైన, ఎల్లప్పుడు మారు సహజ వాయు సముదాయం గలది. ఇది భూమి (Earth )పై నున్న జీవరాశులకు అనుకూలమైనది. వాయు కాలుష్యం వలన స్ట్రాటో ఆవరణం (Stratospheric) లో ఓజోన్ తగ్గుదల (ozone depletion) మానవుల ఆరోగ్యానికే కాక భూమియొక్క సమతుల్య జీవావరణ క్రమమునకు (ecosystems) కూడా హాని కలిగించునని గతంలోనే గుర్తించారు.

కాలుష్య కారకాలు polluting elements[మార్చు]

వాయువులో కలసియున్న మానవులకు మరియు పర్యావరణమునకు హాని కలిగించు ఏదైనా పదార్ధమును వాయు కాలుష్య కారకం అందురు. కాలుష్య కారకాలు, ఘన, ద్రవ లేదా వాయు రూపములో ఉండవచ్చును.అంతేకాక అవి సహజముగా ఏర్పడవచ్చును లేక మానవ నిర్మితమై ఉండవచ్చును.[1]

కాలుష్య కారకాలు అవి ఉత్పన్నమగు విధానము ప్రకారము రెండు రకములుగా విభజింపవచ్చును - ప్రాథమిక లేదా ద్వితీయ రకాలు. సాధారణంగా ప్రాథమిక కాలుష్య కారకాలు ఏదైనా ప్రక్రియ నుండి నేరుగా ఉత్పన్నమైయ్యే పదార్ధాలు. ఉదాహరణకి అగ్ని పర్వతముల నుండి వచ్చే బూడిద, మోటారు వాహనముల నుండి వచ్చే కార్బన్ మోనాక్సైడ్ లేక ఫ్యాక్టరీ ల నుండి వచ్చే సల్ఫర్ డై ఆక్సైడ్ లాంటివి.

ద్వితీయ రకపు కాలుష్య కారకాలు నేరుగా ఉత్పన్నం కావు. ప్రాథమిక కాలుష్య కారకాలు చర్యలకు లోనవ్వడం వల్ల లేక వాయువులో కలిసినందు వల్ల ద్వితీయ కాలుష్య కారకాలు ఏర్పడును. ద్వితీయ రకపు కాలుష్య కారకాలకు ఒక ముఖ్యమైన ఉదాహరణ -భూమిని అంటిపెట్టుకుని ఉండే ఓజోన్ - ఫోటోరసాయనిక స్మోగ్ ఏర్పడుటకు కారణమైన ఎన్నో ద్వితీయరకపు కాలుష్య కారకములలో ఒకటి.

కొన్ని కాలుష్య కారకాలు రెండు రకాలుగా ఉండవచ్చును. అనగా అవి సరాసరిగాను (ప్రాథమిక) మరియు ఇతర ప్రాథమిక కాలుష్య కారకాల చర్యల వల్లనూ ఉత్పన్నమగును.

హార్వర్డ్ స్కూల్ ఆఫ్ పబ్లిక్ హెల్త్ వారి పర్యావరణ శాస్త్ర ఇంజినీరింగ్ ప్రోగ్రాం ప్రకారము యునెటెడ్ స్టేట్స్ లోని మరణాలలో 4 శాతం వరకు వాయు కాలుష్యం వల్లనే జరుగుచున్నవి.

ముఖ్యమెన ప్రాథమిక కాలుష్య కారకాలు మానవ చర్యల కారణముగా ఏర్పడినట్టివి. వాటిలో:

(NMVOC)లకు చెందు ఆరోమ్యాతిక్ మిస్రమములైన బెంజీన్, తోలుఈన్ మరియు క్సైలీన్ అనునవి క్యాన్సర్ కారకాలని అనుమాన పడుచున్నారు. వీటి ప్రభావములో ఎక్కువ కాలము ఉన్నచో ల్యూకేమియా కలగవచ్చును. ఇండస్ట్రియల్ వాడకంలో ఉన్న మరొక అపాయకరమైన మిశ్రమము 1, 3- బ్యుతడైయిన్.

  • నలుసు పదార్ధము (Particulate matter) - నలుసులు / రేణువులు, లేక అతి సన్నని బిందువులు అని కూడా పిలువబడు నలుసు పదార్దములు గాలిలో చేరిన అతి చిన్న ఘన లేక జల నలుసులు.ఏరోసోల్ అనగా వాయువు మరియు అందులో మిళితమైన నలుసులు.లేసమాత్రమైన పదార్థము యొక్క మూలము మానవ నిర్మితము లేక సహజ సిద్ధము కావచ్చును.కొన్ని నలుసులు సహజ సిద్ధముగా అగ్నిపర్వతములు, గాలిడుమారములు, అడవి మరియు గడ్డి ప్రదేశముల మంటలు, చెట్లూ చేమల జీవక్రియలు మరియు సముద్రములలోనించి పైకి చెదిరే నీళ్ళ వలన ఏర్పడును.వాహనములలో మండే భూగర్భము నుండి తీసిన ఇంధనములు, పవర్ ప్లాంట్స్ మరియు పెక్కు పారిశ్రామిక విధానములు మున్నగు మానవ ప్రక్రియలు కూడా మెండుగా ఏరోసోల్ లను ఉద్భావింపచేయును.నేడు ప్రపంచం మొత్తం మీద, మొత్తము వాతావరణంలోని ఏరోసోల్ లలో 10 శాతం, అన్త్రోపోజేనిక్ ఏరోసోల్ లు - మానవ సంబంధిత ప్రక్రియల వలన ఏర్పడినవి. గాలిలో చిన్న రేణువుల కలయిక పెరుగుట గుండె జబ్బులు, మారిన శ్వాస కోస ప్రక్రియ మరియు ఉపిరితిత్తుల క్యాన్సర్ మున్నగు పెక్కు ఆరోగ్య సమస్యలకు దరి తీయుచున్నది.
  • సీసము (lead), కాడ్మియం (cadmium) మరియు రాగి (copper) మున్నగు విషతుల్య లోహము (metal)లు.
  • క్లోరోఫ్లోరోకర్బనులు (Chlorofluorocarbons) (CFC)లు - ఓజోన్ పొరకు (ozone layer) హానికరములు. ఇవి ప్రస్తుతము బ్యాన్ చేయబడిన వస్తువుల నుండి వెలువడును.
  • అమ్మోనియా (Ammonia) (NH3) - వ్యావసాయిక ప్రక్రియలలో జనించును.అమ్మోనియా మిశ్రమము యొక్క ఫార్ములా NH3.ఇది సాధారణ స్థితిలో స్వాభావికమైన తీక్షణమైన వాసనా కలిగిన వాయువుగా లభ్యమగును.అమ్మోనియా ఆహార పదార్థములలోను ఎరువుల్లోనూ అగ్రగామిగా ఉంటూ, భూమి మీద ఉండే జీవులకు అవసరమైన పోషకాలను అందించుటలో గణనీయంగా సాయం చేస్తుంది. ప్రత్యక్షంగా గానీ లేదా పరోక్షంగా గానీ అమ్మోనియా ఎన్నో మందుల తయారీలో వాడబడుతుంది. ఇంతగా వాడబడుచున్న అమ్మోనియా క్షరము మరియు హానికలిగించునది కూడా.
  • చెత్త, మురుగు కాలువలు మరియు పారిశ్రామిక ప్రక్రియలలో వెలువడే వాసన (Odor)లు
  • రేడియోధార్మిక కాలుష్యాలు (Radioactive pollutants) - న్యూక్లియర్ విస్ఫోటాలు (nuclear explosions), యుద్ధ పేలుడు సామగ్రి (explosives) మరియు రాడాన్ (radon) రేడియోధార్మిక క్షయం (radioactive decay) మున్నగు సహజ ప్రక్రియల వల్ల ఏర్పడతాయి

రెండో రకపు కాలుష్యాలు:

  • నలుసు పదార్థము వాయు రోపంలోని ప్రాథమిక కాలుష్యాలు మరియు మిశ్రమాలచే ఫోటో రసాయనిక స్మోగ్ ల ను౦డి ఏర్పడును.స్మోగ్ అనేది ఒక విధమైన వాయు కాలుష్యము; స్మోగ్ అనే పదము ఆంగ్లంలోని స్మోక్ మరియు ఫాగ్ అను పదముల మొదటి ఆఖరి అక్షరముల కలయిక.ఒకే ప్రదేశంలో ఎక్కువ మొత్తాలలో బొగ్గు కాలుట వలన పొగ మరియు సల్ఫర్ దయాక్సైడ్ల మిశ్రమము ఏర్పడి క్లాస్సిక్ స్మోగ్ కు దారి తీయును. నేటి పరిస్థితులలో స్మోగ్ మాములుగా బొగ్గు నుండి కాక వాహన మరియు పారిశ్రామిక వ్యర్ధ వాయువుల పై వాతావరణంలో సూర్యరశ్మి ప్రభావంతో ఏర్పడే రెండో రకపు కాలుష్యాలు మరల మొదటి రకపు కాలుష్యములతో కలసి ఫోటోకెమికల్ స్మోగ్ తయారవుతుంది.
  • భూ మట్టపు ఓజోన్ (Ground level ozone) (O3), NOx మరియు (VOC)ల నుండి తయారగును..ఓజోన్ (O3) భూమిని ఆవరించి ఉన్న పొరలలో ఒకటైన త్రోపోస్ఫియర్ అతి ముఖ్యమైన పాత్రధారి. (అలాగే అది స్త్రాతోస్ఫియర్ లోని కొన్ని ఇతర పొరలలో ముఖ్య పాత్ర వహించును. అ పోరలన్నితిని కలిపి ఓజోన్ పొర అందురు).పగలు, రాత్రి కూడా వాతావరణంలో జరిగే అనేక ఫోటో రసాయనిక మరియు రసాయనిక చర్యలలో ఓజోన్ ముఖ్య పాత్ర వహిస్తుంది.మానవ చర్యల వల్ల (ముఖ్యంగా రాతి ఇంధనం మండటం ద్వారా) ఎక్కువ నిష్పత్తిలో ఉన్నచో ఇది ఒక కాలుష్య కారకము కాగలదు మరియు స్మోగ్ తయారీలో భాగము పంచుకొంటుంది.
  • అదే విధంగా NOx మరియు (వోక్)ల నుండి పెరక్సి అసితిల్ నిత్రేట్ (Peroxyacetyl nitrate) (PAN) తయారవుతుంది.

స్వల్పమైన ప్రభావము కలిగిన వాయు కాలుష్యాలు

ఏ ఆర్గానిక్ మిశ్రమాలైతే పర్యావరణంలో జరుగు రసాయనిక, జీవ మరియు కాంతిమిళితమైన చర్యలకు లోబడవో వాటినే మొండి ఆర్గానిక్ కాలుష్యములు (POP)లు అందురు. ఇందు మూలముగా అవి పర్యావరణములో ఎక్కువకాలము ఎట్టి మార్పులకు లోబడక, బహు దూరములకు చేరుటలోను, మానవ మరియు జంతు శరీరములో చేరుటకు, మరియు ఆహారం ద్వారా ఎక్కువవుటకు తగిన గుణములు కలిగి, మానవ ఆరోగ్యముపై మరియు పర్యావరణ సమతుల్యతపై ఎంతో ప్రభావము చూపును.

వనరులు / మూలములు[మార్చు]

శ్వివిధ ప్రాంతములు, చర్యలు లేక కారకములు వాయు కాలుష్యమునకు మూలములు. అవి

వాయు కాలుష్యపు మూలములు మనకు కాలుష్యకారకములు వాతావరణములో విడుదల అవ్వటానికి గల కారణాలను, చర్యలను, ప్రాంతాలను ఎత్తి చూపును.ఇట్టి మూలములను రెండు ముఖ్యమైన వర్గాలుగా విభజింపవచ్చును. అవి:

అన్త్రోపోగేనిక్ మూలములు (మానవ చర్యలు) ఎక్కువగా పెక్కు విధాలైన ఇంధనము (fuel)లను మందించుట.

  • "Stationary Sources" include smoke stacks of power plant (power plant)s, manufacturing facilities (factories) and waste incinerators, as well as furnaces and other types of fuel-burning heating devices
  • "కదిలే మూలముల" కోవకు మోటారు వాహనములు (motor vehicles), సముద్రపు ఓడలు, విమానములు మరియు శబ్ద ప్రభావము మొదలైనవి చెందుతాయి.
  • వ్యవసాయంలో మరియు అడవుల నియంత్రణలో రసాయనాలు (శివామణి), దుమ్ము మరియు నియంత్రించబడిన మంట (controlled burn) పద్ధతులు.నియంత్రణలో మందించుట అను పద్ధతిని కొన్నిసార్లు అడవుల నియంత్రణలోను, వ్యవసాయములోను, ప్రేఇరీలను పునరుద్దరించుతలోను లేక గ్రీన్ హౌస్ వాయువులను తగ్గించుటకు వాడతారు. అడవులు మరియు పచ్చిక భూముల పర్యావరణములో అగ్ని కూడా సహజమైన భాగమే. మరియు నియంత్రించబడిన అగ్ని ఫరేస్తర్లకు ఉపయుక్తము. మంటలను నియంత్రించడం ద్వారా కొన్ని అవసరమైన అడవి చెట్లను పెంచటానికి వీలవుతుంది. ఈ విధంగా అడవులను నవీకరించవచ్చును.
  • పెయింట్ (paint), హెయిర్ స్ప్రే (hair spray), వార్నిష్ (varnish), ఏరోసోల్ స్ప్రే (aerosol spray)లు మరియు ఇతర సాల్వెంట్ల నుండి వెలువడు ఆవిర్లు
  • చెత్తను ల్యాండ్ ఫిల్ (landfill) లలో చేరవేయుట వలన మితేన్ (methane) వాయువు జనింపచేనుమీథేన్ వాయువు విషతుల్యము కాదు కాని తేలికగా మండును కావున వాయువులతో కలిసి పేలే మిశ్రమాలను తయారు చేస్తుంది.అలాగే మితేన్ వాయువు మూసి ఉన్న ప్రదేశములలో ఆక్సిజన్ (ప్రాణ వాయువు) అందకుండా చేస్తుంది.గాలిలో ఆక్సిజన్ నిష్పత్తి 19.5 శాతంకన్నా తగ్గితే అస్ఫిక్సియ లేక ఊపిరి అందకపోవుట జరుగును.
  • న్యూక్లియర్ ఆయుధము (nuclear weapon)లు, విష వాయువు (toxic gas)లు, జేరం వార్ఫేర్ (germ warfare) మరియు రాకెట్ (rocket)లు మొదలగునవి మిలిటరీ.

సహజ వనరులు

ఎమిషన్ ఫ్యాక్టర్లు / బాహ్య ప్రసరణ మూలములు[మార్చు]

వాయు కాలుష్యపు (pollutant) బాహ్య ప్రసరణ మూలాలు - ఒక పని చేయటం వలన ఎంత ప్రమాణములో కాలుష్యము పరిసర వాతావరణంలో కలుస్తుందో తెలియ చెప్పేందుకు ప్రయత్నించే ప్రాతినిధ్య విలువలు.ఈ మూలాలను తరచుగా, కాలుష్యముని విడుదల చేసే పని యొక్క బరువు, పరిమాణము, దూరము లేక పని జరిగిన కాలము చే భాగింపబడిన ఆ పని వలన విడుదలైన కాలుష్యపు బరువుగా చూపుతారు (ఉదాహరణకు ఒక మెగాగ్రాము బొగ్గును కాల్చినచో వెలువడే నలుసులు కిలోగ్రాములలో).ఇట్టి మూలాలు వివిధ కార్యక్రమములలో విడుదలయ్యే కాలుష్య పరిమాణమును అంచనా వేయుటకు ఎంతో సహాయ పడును.ఎక్కువగా ఈ మూలాలు అందుబాటులో ఉన్న ఒక లక్షణం యొక్క విలువల సగటుగా చూపుతారు. మామూలుగా వీటిని దీర్ఘకాలపు సగటు ప్రాతినిధ్య విలువలుగా తీసుకొంటారు.

యునైటెడ్ స్టేట్స్ పర్యావరణం పరిరక్షించు ఏజన్సీ (United States Environmental Protection Agency) పెక్కు పరిశ్రమలకు సంబంధించిన వాయు కాలుష్యాల బాహ్య ప్రసరణ కారణాల సంపుటిని ప్రచురించింది.[2]యునైటెడ్ కింగ్డం (United Kingdom), ఆస్ట్రేలియా (Australia), కెనడా (Canada) మరియు ఇతర దేశాలు యురోపియన్ పర్యావరణ ఏజన్సీ (European Environment Agency) ప్రచురించినటువంటి పుస్తకములను ప్రచురించినవి.[3][4][5][6][7]

గదిలోని గాలి నాణ్యత (IAQ)[మార్చు]

భావన్నంతర్భాగంలో సరి అయిన గాలి ప్రసరణ లేని చోట్ల ఎక్కువ మంది జనం ఎక్కువ సమయమ గడిపినచో వాయు కాలుష్యం గూడు కట్టును.క్యాన్సర్ కారకమైన (carcinogen) రాడాన్ వాయువు కొన్ని ప్రదేశాలలో భూమినుండి వెలువడి భవనాలలో ఇరుక్కుంటుంది.తివాచి (carpet)లు మరియు ప్లయ్ వుడ్ (plywood)మున్నగు నిర్మాణంలో వాడు వస్తువులు ఫార్మాల్డిహైడ్ (formaldehyde) (H2CO) వాయువును విడుదల చేస్తాయి.పెయింట్ మరియు సాల్వెంట్లు ఎండిపోవునపుడు త్వరిత సేంద్రీయ మిశ్రమము (volatile organic compounds)లను (VOC)లు విడుదల చేయును.సీసం (Lead) పెయింట్ ధూళి (dust)గా మారి ఊపిరితో లోపలకు చేరును.గాలి శుభ్రపరిచే పరికరం (air freshener)ల, సువాసన కలుగచేయు పదార్దము ఇంసేన్స్ (incense), మరియు ఇతర సువాసన కలిగించు వస్తువుల వాడుకతో ఉద్దేశ్య పూర్వక వాయు కాలుష్యాన్ని చేస్తాము.పోయ్యిలలోను, ఫైర్ ప్లేస్ (fireplace)ల లోను మండించే చెక్కల వలన ఎక్కువ మొత్తాలలో పొగ నలుసులు బయటి లోపలి గాలిలో కలుస్తాయి.సరియిన గాలి ప్రసరణ లేని చోట్ల భావనాన్తర్భాగాములలో క్రిమిసంహారకం (pesticide)లను మరియు ఇతర రసాయనిక స్ప్రే లను వాడటం వలన కాలుష్యపు ప్రమాదాలు సంభవించును.

రాక్షస బొగ్గు (charcoal)ను లోపల కాల్చడంతోను, పొగ గొట్టాలు, గాలి బయటకు పోవు మార్గము సరిగా లేకపోవటంవలన కార్బన్ మోనాక్సైడ్ (CO) విషప్రయోగము, ప్రమాదాలు జరుగును.పైలట్ లైట్లు (pilot light) సరిగా లేకపోవుట వలన కూడా దీర్ఘ కాలము కార్బన్ మోనాక్సైడ్ విష ప్రభావానికి లోను కావచ్చు.ఇంట్లోని పైపు (plumbing)లలో సివర్ గ్యాస్ అయిన హైడ్రోజన్ సల్ఫైద్ (hydrogen sulfide)ను ఇంట్లోకి రానివ్వకుండా పట్టి బంధించు సాధనములను ఏర్పాటు చేస్తారు.డ్రై క్లీనింగ్ (dry cleaning) చేయబడిన చాలా రోజుల వరకు కూడా బట్టల నుండి టెట్రాక్లోరోఎతిలేన్ (tetrachloroethylene) లేక ఇతర డ్రై క్లీనింగ్ ద్రావకాలు వెలువడుతాయి.

ప్రస్తుతము చాలా దేశాలలో బ్యాన్ చేయబడినను, పూర్వము పారిశ్రామిక మరియు గృహ నిర్మాణ రంగములలో బహు విస్తారముగా వాడబడిన రాతి నార ఆస్బెస్టాస్ (asbestos) పెక్కు ప్రదేశములలో హానికరమైనది.అస్బెస్తాసిస్ (Asbestosis) అనేది దీర్ఘకాలము ఊపిరితిత్తు (lung)ల కణజాలంని ప్రభావితం చేస్తే వచ్చే ప్రదాహ (inflammatory) వైద్య స్థితి. ఈ స్థితి ఎక్కువ కాలం చాలా ఎక్కువగా ఆస్బెస్టాస్ ప్రభావానికి లోబడితే వస్తుంది. సామాన్యంగా రాతి నార ఆస్బెస్టాస్ తో నిర్మితమైన భవనాలు ఇతర వస్తువుల వాడకం దీనికి మూలం.రోగులు తీవ్ర స్థాయిలో డిస్ ప్నేయ (dyspnea) (ఊపిరి ఆడకపోవుట) అనుభవించుతారు మరియు వారికి పెక్కు విధముల ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్ (lung cancer) సోకు ప్రమాదం ఎక్కువవుతుంది.సంబంధిత సాహిత్యములో స్పష్టమైన వివరణలు ఇవ్వనందున, వివిధ రకముల రోగములను గుర్తించుటలో జాగ్రత్తగా వ్యవహరించుట అవసరము.ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) ప్రకారము అవి : ఆస్బెస్టాస్ఇస్ (asbestosis), ఊపిరి తిత్తుల క్యాన్సర్, మరియు మేసోతేలియోమ (mesothelioma) (మాములుగా చాల అరుదుగా కనిపించు క్యాన్సర్ రకము. దీని వ్యాప్తి ఎక్కువగా ఉన్నచో ఇది దీర్ఘకాలం ఆస్బెస్టాస్ ప్రభావంలో ఉండటం వలన కలుగుతుంది.

గాలిని కలుషితం చేసే వాయువులు మరియు గాలిలో కలసిన నలుసులు వలె జీవ మూలములు భావనాన్తర్భాగాలలోను దొరుకును.పెంపుడు జీవులు (Pet), మానవుల చర్మపు నలుసులు, ముక్కలైన జుట్టు, దుమ్ము, ధూళి, పక్క బట్టలలో, తివాచీలలో, ఫర్నిచర్లలో ఉండే తవుటి పురుగు (mite)లు ఎంజైములను మరియు మైక్రో మీటరు పరిమాణములో విసర్జనాలు, జీవులన్నీ మితెన్ని వదుల్తాయి, గోడలకు శిలీంధ్రాలు (mold) ఏర్పడి మైకో టాక్సిన్ల (mycotoxins)ను మరియు స్పోర్ లను తయారు చేస్తాయి, గాలిని నియంత్రించు (air conditioning) యంత్రములు లెగిఒన్నైరెస్ రోగము (Legionnaires' disease)నకు శిలీంద్ర ల ఉత్పత్తికి తగిన వాతావరణమును కల్పించి పెంచ గలవు. మరియు ఇంట్లో పెరిగే మొక్కలు (houseplant), మట్టి చుట్టుపక్కల ఉండే తోట (gardens)ల నుండి పుప్పొడి (pollen), దుమ్ము మరియు శిలీంధ్రాలు ఏర్పడును.భావనాన్తర్భాగాములలో, సరి అయిన గాలి ప్రసరణ లేనిచో ఇట్టి కాలుష్యములు సహజముగా ప్రకృతిలో ఉండే కంటే ఎక్కువ మోతాదులో పోగావుతాయి.

ఆరోగ్యముపై ప్రభావములు[మార్చు]

ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ ప్రకారము ప్రతి ఏటా వాయుకాలుష్యం వలన 2.4 మిలియన్ల జనం మరణిస్తున్నారు. అందులో 1.5 మిల్లియన్లు భవనాల లోపలి కాలుష్యం వలన.[8]"రోగాల పూర్వాపరాలను గురించి చెప్పే శాస్త్ర (Epidemiological) పరిధిలోని అధ్యయనాలు, ఏటా 5,00,000 కంటే ఎక్కువ మంది అమెరికన్లు కార్డియోపల్మోనరీ (cardiopulmonary) వ్యాధి బారిన మృతి చెందుతున్నారని తెలుపుతున్నాయి. ఈ వ్యాధి రేణువుల వాయు కాలుష్యం (fine particle air pollution) తో . . ."[9]బర్మింగ్ హాం యునివర్సిటీ (University of Birmingham) చేసిన ఒక అధ్యయనం ఊపిరితిత్తు ల వాపుతొ కూడిన వ్యాధి నిమోనియా (pneumonia) మృతులు మరియు మోటారు వాహన కాలుష్యం మధ్య ఉన్న దగ్గరి సంబంధాన్ని చూపిస్తుంది.[10] ఏటా ప్రపంచం మొత్తం మీద మోటారు వాహనాల వలన సంభవించే మరణాల కంటే ఎక్కువ వాయు కాలుష్యం వలన జరుగుతున్నాయి. 2005 ప్రచురింపబడి ఏటా 310000 యూరోపియన్లు వాయు కాలుష్యం వలన మరణిస్తున్నారని చెబుతుంది.తీవ్రమైన ఉబ్బసం ఆస్తమా, రొమ్ము పడిశం బ్రోన్కైటిస్, ఏమ్ఫీసేమ, ఊపిరితిత్తుల మరియు గుండె సంబంధిత జబ్బులు మరియు ఊపిరి సంబంధిత అల్లెర్జీలు మొదలైనవి వాయు కాలుష్యం వలన ప్రత్యక్షంగా ఏర్పడే మ్రుత్యువులకు కారణాలు.యు ఎస్ పర్యావరణ పరిరక్షణ సంస్థ (US EPA) అంచనాల ప్రకారం డీసెల్ (diesel) ఇంజన్ టెక్నాలజీ లో (టైఏర్ - 2) ప్రకారము మార్పులను చేస్తే ఏటా అకాల మరణాలను 12000 తగ్గించవచ్చు, 15000 తక్కువ గుండె పోటు (heart attack)లు, 6000 వరకు పిల్లలు ఉబ్బసం (asthma) వలన తక్షణ చికిత్సా కక్ష్య (emergency room)కు చేరే కేసులను, మరియు 8900 వరకు ఊపిరికి సంబంధించి హాస్పిటల్లో చేరే కేసులను యునైటెడ్ స్టేట్స్ లో తగ్గించవచ్చు.

ఇండియా (India) లో 1984 లో జరిగిన భోపాల్ అనుకోని ఆపద (Bhopal Disaster) తక్కువ కాలపు ప్రబ్చావం కలిగిన అతి భయంకరమైన పౌర సంబంధమైన కాలుష్య ప్రమాదం.[11] యూనియన్ కార్బైడ్ కం., యు ఎస్ ఎ, వారి యూనియన్ కార్బైడ్ ఫ్యాక్టరీ నుండి లీకైన పారిశ్రామిక వాయువులు తక్షణం 2000 మందిని పొట్టన పెట్టుకున్నవి, 150000 నుండి 600000 మంది క్షతగాత్రులయ్యారు. వీరిలో 6000 మంది తరువాత మృత్యువ బారిన పడ్డారు.యునైటెడ్ కింగ్డం చరిత్రలో అత్యంత భయంకరమైన కాలుష్య సంఘటనా లండన్ (London) పై డిసెంబరు 4 (December 4) 1952 న ఏర్పడిన మహా స్మోగ్ (Great Smog of 1952) రూపంలో జరిగింది.కేవలం 6 రోజులలో 4000 మంది చనిపోయారు మరియు తరువాతి మాసాలలో 8000 పోయారు.1979 లో యు ఎస్ ఎస్ ఆర్ (USSR) లోని స్వేర్ద్ లోవ్స్క్ (Sverdlovsk) దగ్గరి ఒక బయలాజికల్ ఆయుధాలను (biological warfare) తయారు చేసే లాబొరేటరీలో జరిగిన ప్రమాదం లో లీక్ అయిన ఆంత్రాక్స్ (anthrax) స్పోర్ల వలన వందలమంది సామాన్య ప్రజలు ప్రాణాలు కోల్పోయారు.యునైటెడ్ స్టేట్స్ అఫ్ అమెరికా (United States of America) లో నేటి వరకు అతి పెద్ద కాలుష్య ప్రమాదము 1948 సంవత్సరం అక్టోబరు చివర్లో దోనోర, పెన్న సిల్ వానియా (Donora, Pennsylvania) లో జరిగింది. దీనివలన మొత్తం 20 మంది మృతిచెందగా 7000 పైగా క్షతగాత్రులయ్యారు.[12]

గాలి లోని కాలుష్యాలు ఆరోగ్యం పై చూపెట్టు ప్రభావాలు కనిపించని జీవరసాయనిక మరియు శారీరక మార్పుల నుండి మొదలుకొని ఊపిరి ఆడకపోవుట, రోప్పుట, దగ్గుట, మరియు ఊపిరి, గుండె సంబంధిత అనారోగ్యాలను తీవ్రతరము చేయుట వరకు ఉంటాయి.వీటివలన మందుల వాడకం, డాక్టర్లను కలవటం లేక తక్షణ చికిత్స చేయించు కొనుట, హాస్పిటల్లలో చేరుట, మరియు అకాల మరణాలు పెరుగును.మానవ ఆరోగ్యం పై చెడు లక్షణాలు కల గాలి చూపే ప్రభావము చాలా రకాలు, కాని ఎక్కువగా అది శరీరంలోని ఊపిరితిత్తుల వ్యవస్థను మరియు రక్త ప్రసరణ వ్యవస్థను ప్రభావితం చేస్తాయి.వాయు కాలుష్యం యొక్క వ్యక్తిగత ప్రభావాలు ఆ వ్యక్తి పై ఎటువంటి కాలుష్యం, ఎంత సమయము పనిచేసింది, ఆ వ్యక్తి యొక్క పూర్వారోగ్యము మరియు వంశ పారంపర్యము మొదలైన అంసములపై ఆధారపడతాయి.

సదరన్ కాలిఫోర్నియా లోని లాస్ ఏంజెల్స్ బేసిన్ (Los Angeles Basin) మరియు సాన్ జోఅక్విన్ లోయ (San Joaquin Valley) లోని వాయు కాలుష్యము, ఆరోగ్యము పై దాని ప్రభావము గురించి చేసిన ఒక ఎకనామిక్ అధ్యయనం ప్రకారం ఫెడరల్ ప్రమాణాలను అతిక్రమించే వాయు కాలుష్యముల వలన ప్రతి ఏడు 3800 మంది అకాల మరణం చెందుతున్నారు (మామూలు కంటే సుమారు 14 ఏళ్ళు ముందుగా).ఈ ప్రదేశంలో ఏటా జరిగే అకాల మరణాల సంఖ్యా ఆటోమొబైల్ యక్సిదేంట్ల (ఏటా సరాసరి 2000 వరకు) వలన జరిగే వాటి కన్నా గణనీయంగా ఎక్కువగా ఉన్నాయి.[13]

సిస్టిక్ ఫైబ్రోసిస్ ప్రభావం పై[మార్చు]

1999 నుండి 2000 వరకు యూనివర్సిటీ అఫ్ వాషింగ్టన్ (University of Washington) చేపట్టిన ఒక అధ్యయనంలో నలుసు పదార్థం వల్ల ఏర్పడే వాయు కాలుష్యానికి దగ్గరగా మసలుకోను రోగులలో పల్మోనరీ వ్యాధులు ప్రకోపించుట మరియు ఊపిరితిత్తులు సరిగా పనిచేయకపోవుట గమనించిరి.[14] అధ్యయనానికి ముందే రోగులను స్యూదోమోనాస్ ఏరుగినోస (Pseudomonas aeruginosa)లేక బుర్ఖోల్దేరియ సెనోసుపసియ (Burkholderia cenocepacia) వంటి కాలుష్యముల పరిమాణం ఎంత ఉన్నదో అనే కాక వారి సోషియో-ఎకనామిక్ స్థితి గురించి కూడా పరీక్షించితిరి. ఈ అధ్యయనంలో పాల్గొన్నవారు యునైటెడ్ స్టేట్స్ లో ఏదేని ఒక పర్యావరణం పరిరక్షించు సంస్థ (Environmental Protection Agency)కు దగ్గరగా నివసించిరి.ఈ అధ్యయన కాలంలో 117 మరణాలు వాయు కాలుష్యం వలన సంభవించినవి అని గుర్తించితిరి.ఎట్టి రోగులయితే సరైన వైద్య సహాయమందగలదని మహా నగరాలకు దగ్గరగా లేక మహా నగరాలలో నివసించిరో అట్టివారి శరీరములో కాలుష్యములు ఎక్కువ మోతాదులో ఉండినవి. పెద్ద నగరాలలోని వ్యర్ధ బాహ్య ప్రసరణలు ఎక్కువగా ఉండుటయే దీనికి కారణము.సిస్తిక్ ఫైబ్రోసిస్ వలన రోగులు పుట్టుకతోనే శ్వాసకోస వ్యవస్థ పనితీరు తగ్గి వుంటుంది. ఆపై రోజువారీ కాలుష్యలైన వాహనాల నుండి వెలువడే పొగ, పొగాకు పొగ మరియు భవనాలలో ఉష్ణోగ్రత పెంచేందుకు వాడే సాధనాలను సరిగా వాడకపోవుట శ్వాసకోస పని తీరును ఇంకా తగ్గిస్తాయి.[15]

COPD పై ప్రభావములు[మార్చు]

దీర్ఘకాలం ఊపిరితిత్తుల పనికి అడ్డు పడే రోగాల (Chronic obstructive pulmonary disease) (COPD) కోవకి దీర్ఘకాలపు రొమ్ముపడిశం (chronic bronchitis), ఏమ్ఫీసేమ (emphysema), మరియు కొన్ని రకముల ఉబ్బసం చెందుతాయి.[16]

1960-1961 లో గ్రేట్ స్మోగ్ అఫ్ 1952 (Great Smog of 1952) పర్యవసానాలపై చేపట్టిన ఒక అధ్యయనం, 293 మంది లండన్ వాసులను 477 మంది ఇతర పట్టణాల (ఏవైతే క్రానిక్ రొమ్ము పడిశం బారిన మృతిచెందిన వారి సంఖ్యా తక్కువగా చూపెట్టేనో)లో (గ్లౌసెస్తర, పీటర్ బరొహ్, మరియు నోర్విచ్) నివసించేవారితో పోల్చింది.ఈ అధ్యయనంలో పాల్గొన్న వారందరూ కుడా మగవారు, తపాలా శాఖలో పనిచేయు 40-59 వయస్కులు.ఇతర పట్టణముల వాసులతో పోలిస్తే లండన్ వాసులు ఎక్కువ తీవ్రమైన శ్వాసకోస సంబంధిత శోధనలు (దగ్గు, కఫం, మరియు దిస్ప్నేయ), తగ్గిన శ్వాసకోస వ్యవస్థ పనితీరు (ఎఫ్ ఇ వి1 మరియు అత్యధిక ప్రవాహం నిష్పత్తి), మరియు కఫం తయారీ మరియు చీము చేరుట ఎక్కువని తేలినది.ఈ తేడాలు 50-59 వయస్కుల మధ్య ఎక్కువగా కనిపించినవి.ఈ అధ్యయనంలో వయసు మరియు పొగ తాగే అలవాట్లు నియంత్రించారు కావున ఆయా ప్రదేశముల లోని కాలుష్యములే గమనించిన తేడాలకు కారణాలని నిర్ధారించారు.[17]

సిస్తిక్ ఫైబ్రోసిస్ (cystic fibrosis) లాగానే ఎక్కువ పెద్దవైన పట్టణాలలో నివసించడం ద్వారా క్లిష్టమైన అనారోగ్యాలు ఎక్కువగా బయటపడతాయని భావిస్తారు.పట్టణ ప్రాంతాలలోని రోగులు మ్యూకస్ (mucus) ఎక్కువగా తయారవ్వటం, స్వాసకోస వ్యవస్థ పనితీరు తగ్గుట, మరియు సొంతగానే క్రానిక్ బ్రోన్కైటిస్ మరియు ఏమ్ఫీసేమ ఉన్నవని కొన్ని అధ్యయనాలు తెలిపాయి.[18]

1952 లో మహా స్మోగ్[మార్చు]

1952 డిసెంబరు మొదట్లో ఒక చల్లని పొగమంచు లండన్ పై పరుచుకొంది.చలి తట్టు కోవటానికి లండన్ వాసులు మామూలు కంటే ఎక్కువగా బొగ్గును కాల్చడం మొదలు పట్టారు.దీని వలన తయారైన వాయు కాలుష్యం, ఫాగ్ లోని చల్ల గాలుల సాంద్రత వల్ల బంధింపబడింది.కాలుష్యాలు ఎక్కువగా పోగుపడినవి, ముఖ్యముగా బొగ్గు నుండి వెలువడిన పొగ నాటకీయముగా పెరిగిపోయింది.లండన్ లో గృహావసరాలకు తక్కువ నాణ్యత కలిగిన, సల్ఫర్ శాతం ఎక్కువగా ఉన్న బొగ్గును వాడటం సమస్యను ఇంకా తీవ్రపరిచింది. దేశంలోని యుద్ధానంతర ఆర్థిక మాన్ద్యతను ఎదుర్కొనుటకు, మంచి నాణ్యతగల బొగ్గును ఎగుమతి చేసేందుకు అనుమతులిచ్చారు.ఈ పొగమంచు, లేక స్మోగ్, ఎంత దట్టముగా ఉన్నదంటే డ్రైవింగ్ చాల కష్ట సాధ్యము లేక అసాధ్యమైనది.[19] ద్ర్స్యత్వము బాగా తగ్గిపోవడంతో నేరాలు పెరిగాయి అంతేకాక రవాణా ఆలస్యం కావడం మరియు పట్టణం మొత్తం స్తంభించిపోయింది.చలి వల్ల పొగమంచు ఆవరించుకొన్న 4 రోజులలో 4000 మంది మృత్యు వాత పడ్డారు.[20]

పిల్లలపై ప్రభావం[మార్చు]

వాయు కాలుష్యములు ఎక్కువగా ఉన్న ప్రపంచ పట్టణాలలోని పిల్లలు ఉబ్బసం, నిమోనియా మరియు ఇతర శ్వాసకోస సంబంధమైన జబ్బుల బారిన పడవచ్చును అలాగే ఆయ పట్టణాలలో జననాలు తక్కువగా ఉండవచ్చును.యువత ఆరోగ్య పరిరక్షణా చర్యలను న్యూ ఢిల్లీ, ఇండియా (New Delhi, India) వంటి పట్టణాలలో చేపట్టారు. ఇక్కడ ఇప్పుడు కంప్రెస్ చేయబడిన సహజ వాయువును బస్సులలో వాడుతున్నారు. దీని వలన పీ-సూప్ స్మోగ్ ఏర్పడదు.[21]ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (World Health Organization) చేసిన పరిశోధన ప్రకారం ఏ దేశాలలో బీదరికం మరియు జనాభా పెరుగుదల ఎక్కువగా వున్నాయో ఆ దేశాలలో నలుసు పదార్థము అత్యధికమైన నిష్పత్తిలో ఉంది.ఈ దేశాలకు ఉదాహరణ: ఈజిప్టు (Egypt), సూడాన్ (Sudan), మంగోలియా (Mongolia), మరియు ఇండోనేసియా (Indonesia).1970 లో శుద్ధమైన గాలి శాసనము (Clean Air Act) చేయబడింది. అయినాకాని 2002 లో కనీసం 146 మిలియన్ల అమెరికన్లు, 1997 లో జాతీయ పరిసర గాలి నాణ్యతా ప్రమాణాలు తెలిపిన కాలుష్యాలు ఒక్కటైనా ఉన్న ప్రదేశాలలో నివసించారు.[22] ఆ కాలుష్యాలు ఏవనగా: ఓజోన్, నలుసు పదార్థము, సల్ఫర్ డయాక్సైడ్, నైట్రోజెన్ డయాక్సైడ్, కార్బన్ మోనాక్సైడ్, మరియు సీసం.పిల్లలు ఎక్కువ సమయమ బయట గడుపుట వలన పైగా చిన్నపాటి శ్వా సకోస వ్యవస్థ ఉండుట వలన, వాయు కాలుష్యపు ప్రభావానికి ఎక్కువగా లోనవుతారు.

మిగతా వాటితో పోల్చితే "శుద్దమైన" ప్రదేశాలు, వాటిలో ఆరోగ్యం పైన ప్రభావములు[మార్చు]

తక్కువ కాలుష్యమున్న ప్రాంతాలలో కూడా ప్రజారోగ్యముపై ప్రభావములు బహు తీవ్రమైనవి మరియు ఖరీదైనవి కావచ్చును. ఇది ఎందుకంటే కాలుష్యము తక్కువగా ఉన్నను ప్రభావము కలిగించవచ్చు మరియు ఎక్కువ సంఖ్యలో ప్రజలు ఇట్టి గాలిని దానితో పాటు కాలుష్యములను పీల్చుకోనగలరు. బ్రిటిష్ కొలంబియా ఊపిరితిత్తుల అసోసియేషన్ వారి కోసం 2005 లో జరిపిన ఒక శాస్త్ర బద్దమైన అధ్యయనంలో పరిసరాలలోని నలుసు పదార్ధము 1% మరియు ఓజోన్ 2.5 రెట్లు తగ్గినచో ఏటా 29 మిలియన్ అమెరికన్ డాలర్లను ఆ ప్రాంతంలో 2010లో అదా చేయవచ్చు[23].ఈ విషయము ప్రాణాంతకమైన మరియు వ్యాధిగ్రస్త పరుచు ప్రభావాల ఆరోగ్య విలువను తెలిసికొనుట పై ఆధారపడుతుంది.

తగ్గించేందుకు చర్యలు[మార్చు]

వాయు కాలుష్యమును తగ్గించుటకు వివిధ రకములైన కాలుష్య నియంత్రణ టెక్నాలజీలు మరియు భూమిని వాడుటకు ప్రణాళిక (land use planning) స్త్రాటేజీలు అందుబాటులో ఉన్నాయి.అతి సామాన్య స్థాయిలో భూమి వాడుకా ప్రణాళికలో జోన్లను ఏర్పరుచుట మరియు రవాణా వ్యవస్థను ప్లాన్ చయుట ఇమిడి ఉంటాయి.ఎక్కువ భాగం అభివృద్ధి చెందినా దేశాలలో, భూమి వాడుకా ప్రణాళిక సోషల్ పాలసీలో ముఖ్యమైన భాగము. దీనివలన భూమిని సమర్ధవంతంగా దేశపు మరియు ప్రజల బాగు కోసమే కాక పర్యావరణాన్ని పరిరక్షించుటకు వీలవుతుంది.

చలనం కలిగిన మూలాలనుండి వెలువడే కాలుష్యాన్ని తగ్గించటానికి చేసే ప్రయత్నాలు కొన్ని: ప్రాథమిక నిబంధన (చాలా అభివృద్ధి చెందినా దేశాలలో అనుమతులిచ్చే నిబంధనలున్నాయి), నిబంధన పరిధి పెంచి కొత్త మూలాలను కలుపుకొను, (విహారనౌక (cruise) మరియు రవాణా నౌకలు, వ్యవసాయ పనిముట్లు మరియు గ్యాస్ తో నడిచే లాన్ త్రిమ్మర్లు,చెయిను సాయముతో నడిచే రంపం (chainsaw) మరియు స్నో మొబైల్స్ (snowmobiles)) వంటి చిన్న పరికరాలు, ఇంధన వాడుకలో సమర్ధత పెరిగింది (ఉదాహరణకు హైబ్రీడ్ వాహనాలు (hybrid vehicle), ఎక్కువ శుద్ధమైన ఇంధనాలకు (బైయో ఇతనాల్ (bioethanol), బయో డీసెల్ (biodiesel) ఎలెక్ట్రిక్ వాహనాలుగా మార్పు మొదలైనవి) మార్పు చేసికొనుట.

నియంత్రించు సాధనాలు[మార్చు]


Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *